Sowix

Frakcja wdychalna

Pyły są jednym z najczęściej występujących czynników, których oddziaływanie może prowadzić do powstania choroby zawodowej lub innego schorzenia związanego z wykonywaną pracą. Pyłem określamy zbiór cząstek stałych o różnej wielkości, które wyrzucone w powietrze, pozostają w nim przez pewien czas. Frakcja wdychalna pyłu są to cząstki o wymiarach poniżej 100μm, które są zatrzymywane w górnym odcinku dróg oddechowych, obejmującym nos, jamę ustną, gardło i krtań, a następnie wydalane ze śluzem.

 

 

Do najczęściej spotykanych pyłów frakcji wdychalnej w środowisku pracy zaliczamy:


Pyły drewna

 

Pyły drewna, powstają jako produkt uboczny obróbki i przerobu drewna oraz płyt drewnopochodnych, przede wszystkim w tartakach, zakładach meblarskich i stolarskich. Od 2020 roku każdy rodzaj pyłu drewna zaliczany jest do czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Istnieją wyniki badań ukazujące zależność między narażeniem na pyły drewna, a rakiem gruczołowym oraz rakiem płaskonabłonkowym błon śluzowych nosa i zatok przynosowych. Ponadto drażniące i uczulające działanie pyłów drewna wynika z obecności związków chemicznych naturalnie w nim występujących. Należą do nich między innymi: fenole, flawonoidy, glikozydy, antrachinony i kumaryny.

 

 

Skutki oddziaływania pyłów drewna na organizm:

 

  • zewnętrzne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych
  • kontaktowe drażniące zapalenie skóry
  • zapalenie nosogardzieli, krtani, zatok
  • rak nosa, zatok przynosowych
  • pokrzywka kontaktowa
  • podrażnienie oczu
  • nieżyt nosa
  • astma

 

 

352ian-schneider-iqbc4vu4ypq-unsplash.jpg

 

 

Wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) dla pyłów drewna wynosi 3 mg/m3. W przypadku gdy stężenie pyłu przekracza 1 NDS praca nie powinna być kontynuowana do czasu wprowadzenia urządzeń ograniczających poziom zapylenia na stanowisku pracy lub dobranych środków ochrony indywidualnej. Do działań korygujących należą m.in.

 

  •  stosowanie środków ochrony indywidualnej – maski przeciwpyłowe
  • w miarę możliwości wprowadzenie zmian technologi produkcji
  • stosowanie odciągów pyłowych przy maszynach
  • zwilżanie obrabianego materiału

 

Jak często badać czynniki rakotwórcze?

 

Obowiązek i częstotliwość wykonania przez pracodawcę pomiarów czynników rakotwórczych lub mutagennych na stanowiskach pracy reguluje Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 lutego 2021 r. (Dz. U. 2021, poz. 279).  Zgodnie z jego treścią pomiary wykonuje się:

 

 

  • do 30 dni od uruchomienia stanowiska pracy — w przypadku nowo powstałych stanowisk
     
  • co najmniej raz na trzy miesiące — jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika powyżej 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS)
     
  • co najmniej raz na sześć miesięcy — jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika powyżej 0,1 do 0,5 wartości NDS

 




Pyły mąki

 

Pyły mąki pochodzą z drobno zmielonych ziaren roślin zbożowych i niezbożowych. Największe narażenie zawodowe na działanie pyłów mąki występuje w piekarniach i młynach zbożowych. Ponadto duże narażenie odnotowano również w wytwórniach makaronu, cukierniach, wytwórniach pasz dla zwierząt oraz w rolnictwie. Konsekwencjami przewlekłego narażenia ludzi na pyły mąki jest działanie uczulające. Mąka pszenna zawiera co najmniej 40 alergenów, które mogą powodować niekorzystne skutki zdrowotne u pracowników. Dodatkowo narażenie na pyły mąki często prowadzi do patologicznego ścierania szkliwa zębów. Pył przylega do powierzchni zębów i dziąseł tworząc powłokę, skutkuje to ścieraniem tkanek twardych zęba.

 

 

Skutki oddziaływania pyłów mąki na organizm:

 

  • patologiczne ścieranie zębów
  • zapalenie spojówek
  • częste kichanie
  • reakcje skórne
  • nieżyt nosa
  • astma
197baker-4840960-1920.jpg

 

 

Wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) dla pyłów mąki wynosi 2 mg/m3.

 

Jak często badać stężenie pyłów mąki?

 

  • do 30 dni od uruchomienia stanowiska pracy — w przypadku nowo powstałych stanowisk

  • raz na dwa lata jeśli wyniki badań są powyżej 0,1 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS)

  • co najmniej raz w roku jeśli wyniki badań są powyżej 0,5 wartości NDS

 

 

 

Pyły organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego z wyjątkiem pyłów drewna oraz mąki

 

Kolejnym często spotykanym szkodliwym czynnikiem w środowisku pracy są pyły organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego z wyjątkiem pyłów drewna oraz mąki. Mogą one oddziaływać na narażonego pracownika prozapalnie, alergizująco, toksycznie oraz drażniąco. Największe narażenie zawodowe na działanie tych pyłów występuje w szwalniach, przetwórstwach owocowych, tekstylnych oraz wytwórniach pasz. Wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) dla frakcji wdychalnej pyłów organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego z wyjątkiem pyłów drewna oraz mąki wynosi 4 mg/m3. 

 

 

Skutki oddziaływania pyłów organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego z wyjątkiem pyłów drewna oraz mąki:

 

  • zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym
  • przewlekłe zapalenie oskrzeli
  • alergiczny nieżyt nosa
  • byssinoza

 

863sewing-machine-working.jpg

 

 

 

Jak często badać stężenie pyłów organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego z wyjątkiem pyłów drewna oraz mąki?

 

  • do 30 dni od uruchomienia stanowiska pracy — w przypadku nowo powstałych stanowisk

  • raz na dwa lata jeśli wyniki badań są powyżej 0,1 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS)

  • co najmniej raz w roku jeśli wyniki badań są powyżej 0,5 wartości NDS

 



Nasze laboratorium wykonuje również pomiary stężeń pyłowych czynników - frakcja wdychalna:

  • pyły niesklasyfikowane ze względu na toksyczność
  • węgiel magnezu wapnia (dolomit)
  • węgiel (kamienny, brunatny)
  • węglik krzemu, niewłóknisty
  • gips - siarczan (VI) wapnia
  • cement portlandzki
  • apatyty i fosforyty
  • grafit syntetyczny
  • ditlenek tytanu
  • grafit naturlalny
  • sadza techniczna
  • kaolin
  • talk

 

Masz pytania?

Jesteśmy do Państwa dyspozycji.

Kontakt

Ta strona korzysta z plików cookie, aby zapewnić Ci najlepszą jakość na naszej stronie! Polityka prywatności

Rozumiem